زمامداران جهان براي حفظ قدرت و تحكيم پايه هاي حكومت خويش از دست يازيدن به هيچ وسيله اي از جمله : وعده ها و وعيدهاي دروغ ، استخدام وسيله هاي نامشروع ، استفاده از ناآگاهي مردم و ... فروگذار نيستند ؛ برخلاف رهبران الهي كه همواره ، حتي در سخت ترين و بحراني ترين شرايط با مردم صادقانه برخورد مي كنند و به جاي دروغ و تزوير ، حقايق را براي آنان شفاف باز مي گويند . اينك چندنمونه از اين سيره در زندگي پيامبر اعظم (ص) :
1 . رسول خدا (ص) در اوائل بعثت نزد قبيلة « بني عامربن صعصعه » كه از قبائل بزرگ و منتفذ عرب بود رفت و آنان را به اسلام فراخواند . رئيس قبيله با استفاده از اين فرص3 به افراد قبيله گفت : اگر من اين جوان را از قريش بگيرم به دست او بر عرب چيره خواهم شد . در پي اين طرح ، در پاسخ به دعوت پيامبر (ص) گفت : اگر دست بيعت به تو دهيم و در پرتو حمايت ما از خدا تو را بر مخالفانت چيره ساخت . آيا امر حكومت و زمامداري بعد از تو از آن ما خواهد بود ؟ پيامبر (ص) فرمود :
« ان الامر الي الله يضعه حيث يشاء ؛
امر [ امامت و جانشيني من ] به دست خداست ، هر جا كه بخواهد قرار مي دهد . »
رئيس قبيله با دريافت اين پاسخ صريح و قاطع رسول خدا (ص) ، از رسيدن به هدف خود مأيوس شد و گفت : ما گردنهايمان را براي تو هدف تيرهاي عرب قرار دهيم ولي بعد از پيروزي تو ، حكومت از آن ديگري باشد ؟! ما هرگز چنين كاري نمي كنيم . 1
2 . تنها پسر رسول خدا (ص) به نام ابراهيم از « ماريه قبطيه » وفات كرد . اتفاقا همان روز آفتاب نيز گرفت . گروهي ساده انديش و بي خبر از قوانين الهي حاكم بر طبيعت ، فكر كردند گرفتگي خورشيد نيز به خاطر حزني است كه بر اثر فوت ابراهيم بر پيامبر (ص) عارض شده است .
رسول خدا (ص) با آگاهي از اين موضوع در برابر آن واكنش نشان داد ؛ واكنشي كه در راستاي بيدارسازي و عقلاني انديشيدن آنان بود ، به بهره گيري از ضعف فكري و جهل و ناداني آنان ؛ حضرتش بي درنگ به مسجد و بر مبنر رفت و صادقانه با مردم چنين گفت : « خورشيد و ماه از نشانه هاي قدرت الهي اند و در چارچوب قوانين استوار نظام هستي در مدار خود مي چرخند و هرگز براي مرگ يا حيات كسي نمي گيرند . » 2 رسول اعظم (ص) در موضع يك رهبر سياسي و فكري به بهترين وجه مي توانست از سادگي و جهل مردم ، در اين ماجرا استفادة تبليغي كند ؛ اما او چنين نكرد و موضوع را صادقانه با مردم در ميان گذاشت و آنان را از باور غلط و خرافي بر حذر داشت .
3 . در نبرد حنين كه پس از فتح مكه رخ داد ، بر اثر غرور پديد آمده در دل برخي سپاهيان اسلام و كم تجربگي تعدادي تازه مسلمان و نيز كمين دشمن ، لشكر اسلام وحشت زده متحمل شكست شده و به اطراف پراكنده گشتند . در نتيجه رسول خدا (ص) همراه چند نفر از ياران وفادار و دلير در معرض يورش دشمن قرار گرفت . بنابر نقلي ، پيامبر (ص) وقتي چنين ديد از استر فرود آمد و در حالي كه اين رجز را مي خواند :
« انا النبي لاكذب ، انا ابن عبدالمطلب ؛ من پيامبرم و اين سخن دورغ نيست ، من پسر عبدالمطلب ام ! » بر دشمن يورش برد . در آن روز كسي نيرومند تر و شجاع تر از آن حضرت ديده نشد . علي (ع) نيز گاهي از راست و گاهي از چپ آن گرامي بر دشمن مي تاخت و آنان را از گرد پيامبر (ص) پراكنده مي ساخت .
راستگويي و ايستادگي رسول خدا (ص) و فداكاري اميرمؤمنان (ع) و چند نفر ديگر موجب شد بيشتر فراريان به كار زار بازگردند و سرنوشت جنگ به نفع مسلمانان تغيير كند . 3
1 . السيره النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، ص 66 .
2 . المحاسن ،‌ احمد بن محمد برقي ، ص 313 .
3 . سيره المصطفي ، هاشم معروف الحسني ، ص 619 و كحل البصر في سيره سيد البشر ، محدث قمي ، ص 63 – 64 با اندكي اختلاف .